HESAM ASHOORI
۵ ماه قبل
عمارت باغ سپهدار، کوشکی مجلل و دوطبقه در شمال قزوین (خیابان فلسطین) است که میان سالهای ۱۳۲۳ تا ۱۳۲۷ هجری قمری برای «محمدولی خان تنکابنی»، ملقب به سپهدار اعظم، ساخته شد. این بنا که امروزه به موزه کشاورزی قزوین تبدیل شده، تلفیقی چشمنواز از معماری سنتی ایرانی و الهامگیری از سبکهای غربی است. داستانِ «فاتحِ تهران» و عمارتش: سپهدار تنکابنی یکی از چهرههای کلیدی مشروطه و فاتح تهران بود. روایت است که او این عمارت را به عنوان اقامتگاهی ییلاقی و محلی برای دیدارهای سیاسیاش در قزوین بنا کرد. معماری بنا با ستونهای بلند و ایوانهای وسیع، جوری طراحی شده بود که ابهت و قدرتِ صاحبش را به رخ هر بینندهای بکشد. غنای تاریخی این خانه با حوادثِ پرشورِ دوران مشروطه در قزوین گره خورده است. داستانِ «باغی که موزه شد»: در میان مردم محلی نقل است که این باغ در گذشته بسیار وسیعتر بوده و درختان میوه و جویهای آبِ روانی داشته که فضای اطراف عمارت را به بهشتی کوچک تبدیل میکرد. پس از سالها تغییر کاربری (از نظامی تا اداری)، این بنا سرانجام به موزه کشاورزی تبدیل شد تا ابزارهای قدیمیِ زراعت که زمانی در دشتِ پهناور قزوین به کار میرفت، در قلبِ یکی از زیباترین خانههای شهر آرام بگیرند. داستانِ «معماریِ ضدِ گرما»: یکی از نکات مهندسی این عمارت، طبقهی زیرین آن است. دیوارهای بسیار ضخیم و سقفهای ضربی آجری، باعث شده تا زیرزمینِ خانه حتی در گرمترین روزهای قزوین، دمایی بسیار خنک و مطبوع داشته باشد. میگویند سپهدار برای پذیرایی از مهمانان ویژه در تابستان، از این فضای خنک و دنج استفاده میکرده است. ویژگیهای موزه کشاورزی: نمایش ادوات کهن: در این موزه میتوانید انواع گاوآهنهای سنگی و چوبی، خرمنکوبهای قدیمی، داسها و ابزارهای حفر قنات را ببینید که هر کدام داستانی از تلاشِ کشاورزان قزوینی برای آبادانیِ این دشتِ خشک را روایت میکنند. آسیابهای قدیمی: مجموعهای از سنگهای آسیاب در ابعاد مختلف در محوطه موزه قرار دارد که نشاندهنده اهمیتِ غلات و نانوایی در تاریخِ تغذیهی این منطقه است. معماری عمارت: ستونهای آجریِ تراشخورده و سقفهای چوبیِ طبقه دوم، از بخشهای دیدنیِ خودِ بنا هستند که حتی بدونِ اشیاء موزه، ارزش بازدید بالایی دارند. نکات کاربردی برای بازدید: لوکیشن: عمارت در خیابان فلسطین، بین چهارراه محمدیه و چهارراه خیام قرار دارد. عکاسی: نمای بیرونی عمارت با ستونهای بلندش در نورِ عصرگاهی، یکی از بهترین قابها برای عکاسیِ معماری در قزوین است. دسترسی: به دلیل قرارگیری در مرکز شهر، دسترسی به این موزه با وسایل نقلیه عمومی بسیار آسان است.